Trang chủ · Blog · Small talk với người Mỹ: những phút mở đầu của một cuộc trao đổi kinh doanh ở Mỹ để làm gì
Small talk với người Mỹ: những phút mở đầu của một cuộc trao đổi kinh doanh ở Mỹ để làm gì
Small talk kiểu Mỹ là cách xây dựng quan hệ được rút gọn, không phải nghi thức rỗng. Tôi giải thích chức năng, giới hạn và cách chuẩn bị cho nó.
small talk with AmericansAmerican small talk in businesshow to make small talk with AmericansUS business small talk topicsUS business etiquette
Hiếm ai tìm kiếm small talk với người Mỹ chỉ vì tò mò. Lượt tìm kiếm thường đến sau một khoảnh khắc cụ thể: một cuộc gọi video mở đầu bằng ba phút nói về thời tiết, một cuộc trò chuyện tại hội chợ thương mại tưởng như thân thiện rồi kết thúc đột ngột, hay một bữa tối ở Chicago mà không ai nhắc đến hợp đồng cho tới món tráng miệng. Những người làm nghề từ nhiều nền văn hóa kinh doanh nói với tôi cùng một điều bằng những lời khác nhau: phần trao đổi mở đầu hoặc có vẻ vô nghĩa, hoặc thân mật một cách lạ lùng, và họ không biết đó là trường hợp nào.
Tôi muốn xem phần trao đổi ấy như một bộ phận vận hành thực sự của kinh doanh Bắc Mỹ chứ không phải đồ trang trí. Nó có chức năng, có giới hạn, và có thể học được mà không cần giả vờ là một người khác.
"How are you?" là lời chào, không phải câu hỏi
Hiểu lầm phổ biến nhất cũng là hiểu lầm đơn giản nhất. Trong cách dùng thông thường của người Mỹ, "How are you?" và "How's it going?" dùng để mở đầu cuộc trò chuyện; chúng không đòi hỏi một bản báo cáo. Câu trả lời được chờ đợi ngắn gọn và hơi tích cực: "Good, thanks. And you?" Công ty tư vấn Đan Mạch KXM Group, chuyên chuẩn bị cho chuyên gia Bắc Âu sang làm việc tại Hoa Kỳ, cũng nêu điểm này và khuyên nên trả lời bằng một chi tiết tích cực duy nhất, chẳng hạn chuyến bay suôn sẻ hay một cuối tuần dễ chịu (KXM Group). Nhận xét của họ rằng một chi tiết tiêu cực sẽ khiến người kia bắt tay vào giải quyết vấn đề của bạn trùng khớp với những gì tôi thấy trong các cuộc họp: hãy nói rằng bạn bỏ bữa trưa, và sẽ có người đi tìm bánh sandwich cho bạn.
Điều này không có nghĩa người Mỹ thiếu chân thành. Nó có nghĩa câu nói ấy đảm nhận vai trò mà ở nơi khác một lời chào trang trọng đảm nhận. Hiểu nó như một yêu cầu phải thành thật, hay như sự giả tạo, đều sẽ khiến bạn hiểu sai.
Small talk thực sự làm gì
Edward T. Hall mô tả Hoa Kỳ là một nền văn hóa ngữ cảnh tương đối thấp, nơi ý nghĩa chủ yếu được truyền đạt bằng lời nói rõ ràng chứ không dựa vào nền tảng chung (Hall, 1976). Mô tả này thường bị hiểu là người Mỹ bỏ qua việc xây dựng quan hệ. Theo kinh nghiệm của tôi, họ không bỏ qua mà rút gọn nó. Vài phút trò chuyện nhẹ nhàng thể hiện thiện chí, thử xem hai bên có thể nói chuyện dễ dàng không, rồi nhường chỗ cho chương trình làm việc.
Sự phân biệt giữa văn hóa cụ thể và văn hóa lan tỏa của Trompenaars và Hampden-Turner giúp giải thích vì sao sự ấm áp ấy có thể có vẻ mỏng với một số vị khách (Trompenaars & Hampden-Turner, 1997). Trong một nền văn hóa thiên về cụ thể, sự thân thiện ở lĩnh vực này không tự động mở ra các lĩnh vực khác. Một người mua có thể vui vẻ hỏi về chuyến bay và con cái của bạn, rồi mười phút sau đặt một câu hỏi gay gắt về giá. Sự thân thiện là thật; chỉ là nó không phải một cam kết.
Trong nghiên cứu của chính tôi về việc điều chỉnh phương pháp bán hàng Bắc Mỹ cho các thương vụ bán công nghệ xuyên văn hóa, tôi đã xem xét cách người bán điều chỉnh giao tiếp và xây dựng quan hệ khi hai bên có những giả định khác nhau về thời gian, sự thẳng thắn và lòng tin (McKinley, 2022, luận án). Small talk nằm đúng ở đường nối ấy. Đó là nơi vị khách lần đầu biết phía Mỹ có muốn tiến nhanh hay không, và cũng là nơi người bán hàng Mỹ ở nước ngoài lần đầu nhận ra phía bên kia không muốn vậy.
Những chủ đề thường hiệu quả
Chủ đề an toàn nhất là những điều cả hai có thể bình luận mà không phải tiết lộ nhiều: thành phố đang ở, chuyện đi lại, địa điểm gặp mặt, ẩm thực, kế hoạch cuối tuần, một sự kiện địa phương và thường là thể thao. Hướng dẫn của MIT dành cho sinh viên quốc tế bước vào môi trường kết nối nghề nghiệp ở Mỹ liệt kê thời tiết, sự kiện địa phương và kế hoạch cuối tuần là những cách mở đầu đáng tin cậy, và mô tả small talk như phần khởi động trước cuộc trò chuyện chính (MIT Career Advising). Tài liệu của MIT OpenCourseWare về small talk kiểu Mỹ bổ sung các thói quen thực tế: nhớ tên, đặt câu hỏi mở, trả lời rộng hơn "có" hoặc "không", và để ý tín hiệu kết thúc cuộc trò chuyện (MIT OpenCourseWare).
Một câu hỏi hữu ích với người Mỹ là về mối liên hệ của họ với nơi chốn: "Did you grow up here?" Nhiều người Mỹ đã chuyển nhà giữa các bang, và câu trả lời thường mở ra một mạch chuyện tự nhiên về các vùng miền, qua đó cũng cho thấy phần nào phong cách làm việc của người ấy.
Bản thân công việc không phải điều cấm kỵ. Trong nhiều bối cảnh ở Mỹ, câu "What do you do?" đến sớm và không bị coi là tọc mạch. Hãy chuẩn bị sẵn một phần giới thiệu rõ ràng, hai hoặc ba câu, về vai trò và công ty của bạn.
Những chủ đề nên tránh
Phần lớn lời khuyên đều thống nhất ở cùng những điểm thận trọng: chính trị đảng phái, tôn giáo, thu nhập cá nhân, tuổi tác, sức khỏe và khó khăn riêng. Tôi muốn thêm các câu hỏi về nguồn gốc sắc tộc. Hỏi một người Mỹ có giọng nói khác rằng họ "thực sự" đến từ đâu thường bị hiểu là ngụ ý họ kém Mỹ hơn, dù ý định chỉ là quan tâm. Nếu đối tác tự nhắc đến xuất thân của mình, bạn có thể theo hướng đó.
Lời khen về ngoại hình cũng cần chừng mực trong môi trường chuyên nghiệp. Hãy nhận xét về bài trình bày, cơ sở vật chất hoặc công việc.
Thời lượng, thời điểm và chuyển sang công việc
Trong một cuộc họp kinh doanh đã lên lịch ở Mỹ, small talk thường ngắn. Trong cuộc gọi video có thể kéo dài một hai phút; gặp trực tiếp thì lâu hơn một chút, nhất là khi bắt đầu chuyến thăm hoặc trong bữa ăn. Khác biệt vùng miền là có thật, và những người làm thực tế thường mô tả miền Nam và miền Trung Tây ấm áp và ít vội vã hơn một số nơi ở Đông Bắc, nhưng tôi coi những mô tả đó là xu hướng chứ không phải quy tắc.
Thông thường phía Mỹ sẽ phát tín hiệu chuyển tiếp: "Well, I know we have a lot to cover" hoặc "Shall we get started?" Hãy theo tín hiệu đó. Nếu bạn là chủ nhà, bạn có thể tự chuyển sang nội dung chính mà không cần xin lỗi. Tiếp tục trò chuyện sau tín hiệu có thể bị hiểu là ngại bàn vào thực chất, điều ngược hẳn với ý định của phần lớn khách.
Chuẩn bị thực tế
- Chuẩn bị một câu trả lời tích cực, cụ thể cho "How are you?" và "How was your trip?"
- Đọc một nguồn tin địa phương và trang web công ty của đối tác trước khi đến, để có điều cụ thể để hỏi.
- Tìm hiểu hai ba điều về thành phố hoặc khu vực, kể cả một đội thể thao địa phương nếu bối cảnh thân mật.
- Đặt câu hỏi tiếp nối; người Mỹ thường xem sự tò mò là dấu hiệu của sự ấm áp.
- Giữ câu trả lời của bạn đủ ngắn để trả lại lượt nói.
- Khi phía bên kia chuyển sang chương trình làm việc, hãy chuyển theo.
Khi các khuôn mẫu đảo ngược
Với các chuyên gia Mỹ bán hàng ở nước ngoài, bài học đảo ngược. Phần mở đầu hai phút có vẻ hiệu quả ở Denver có thể bị coi là đường đột ở Riyadh, São Paulo hay Seoul, nơi giai đoạn xây dựng quan hệ có thể dài hơn và không phải là sự chậm trễ trước công việc thật. Nếu bạn muốn xem văn hóa của mình đứng ở đâu so với Hoa Kỳ về sự thẳng thắn, thời gian và lòng tin, công cụ so sánh văn hóa của trang này là điểm khởi đầu tốt, và cẩm nang đặt small talk trong bức tranh rộng hơn.
Nguồn tham khảo
- Hall, E. T. (1976). Beyond Culture. Anchor Books.
- Trompenaars, F., & Hampden-Turner, C. (1997). Riding the Waves of Culture (2nd ed.). Nicholas Brealey.
- McKinley, Z. P. (2022). Adapting North American Selling Methods to Cross-Cultural Technology Sales Engagements in the Borderless Global Economy. Liberty University.
Nếu một cuộc trò chuyện cụ thể với đối tác người Mỹ khiến bạn băn khoăn không biết nó diễn ra tốt hay không, tôi rất sẵn lòng cùng bạn suy ngẫm. Đặt lịch gọi với tôi.
Một câu hỏi mà trang này chưa trả lời? Nếu điều gì đó ở đây khơi lên một câu hỏi về thị trường, người mua hoặc đội ngũ của bạn, tôi muốn được nghe. Đặt lịch gọi với tôi
